Giriş

Günümüzde bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin de etkisiyle, gerek gerçek gerekse tüzel kişiler tarafından birçok kişinin verisine kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Kişilerin verilerine yetkisiz kişiler tarafından da kolaylıkla ulaşılabiliyor olması, başta özel hayatın gizliliği olmak üzere birçok temel hak ve özgürlüğün ihlaline yol açabilecektir. Bu nedenle kişilere ait verilerin elde edilmesi, kaydedilmesi, aktarılması gibi her türlü işlemin belirli kurallar çerçevesinde yapılması ve böylece kişilerin verilerinin korunmasının sağlanması gerekmektedir.1

Günümüzde, insan haklarına verilen değerin artmasıyla birlikte özellikle gelişmiş ülkelerde kişisel verilerin korunması alanında detaylı kanuni düzenlemelerin yer aldığı görülmektedir. Dünya genelinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelere; 1970 tarihli Almanya, 1973 tarihli İsveç ve 1978 tarihli Fransa Veri Koruma Kanunları örnek olarak verilebilir. Türkiye'yi kişisel verilerin korunmasına yönelik kanuni bir düzenleme hazırlamaya yönelten temel etkenin, insan haklarının etkin bir biçimde korunması ihtiyacı olduğu söylenebilir. Ayrıca, Avrupa Birliği ile yürütülen üyelik müzakerelerinin bir gereği olarak da böyle bir hukuki düzenlemenin yapılması önem arz etmektedir.2

Türkiye'de, 12.09.2010 tarihinde Anayasa'nın 20 nci maddesinde yapılan düzenlemeyle, kişisel verilerin korunması temel bir insan hakkı olarak güvence altına alınmış olup, detayların kanunla düzenlenmesi öngörülmüştür. Ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 135 vd. maddelerinde, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak elde edilmesi, kaydedilmesi veya ifşa edilmesi fiilleri suç olarak düzenlenmiş ve yaptırıma bağlanmış olmasına rağmen, kişisel verilerin işlenmesine yönelik özel bir kanunun bulunmaması sebebiyle, bu fiillerin ne zaman hukuka aykırı, ne zaman hukuka uygun olduğunun belirlenmesinde tereddütlerin yaşandığı bilinmektedir. Tüm bu nedenler dikkate alınarak, geç kalınmış olsa da, 2016 yılında kişisel veriler ile ilgili özel bir kanun hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir. İşbu makalede; “kişisel veri”, “kişisel verilerin işlenmesi”, “kişisel verilerin imha edilmesi”, “veri sorumlusu", “açık rıza alma ve aydınlatma yükümlülüğü” gibi kavramlar incelenerek, Türk Hukuku'nda kişisel verilerin korunmasına yönelik yapılan düzenlemeler detaylı bir şekilde ele alınacaktır.

KİŞİSEL VERİ KAVRAMI VE KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİ

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) 24.03.2016 tarihinde Kanun Koyucu tarafından kabul edilmiş olup, 07.04.2016 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. KVKK'da; kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere, kişisel veri kavramının kapsamı son derece geniş bir şekilde belirlenmiştir. Tanımda belirtilen, kişinin belirlenebilir olması, mevcut verilerin herhangi bir şekilde bir gerçek kişiyle ilişkilendirilmesi suretiyle, o kişinin tanımlanabilir hale getirilmesini ifade eder. Bu bağlamda kişinin adı, soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi onun kesin teşhisini sağlayan bilgiler kişisel veri olduğu gibi, verinin; kişinin fiziksel, ekonomik, sosyal kimliğini ifade eden somut bir içerik taşıması veya kimlik, vergi numarası gibi herhangi bir kayıtla ilişkilendirilmesi sonucunda kişinin belirlenmesini sağlayan tüm haller de bu tanım kapsamında değerlendirilir. Sözgelimi; telefon numarası, motorlu taşıt plakası, pasaport numarası, resim, görüntü ve ses kayıtları, parmak izleri gibi veriler dolaylı da olsa kişiyi belirlenebilir kılabilme özellikleri nedeniyle kişisel verilerdir.3

Kişisel verilerin işlenmesi ise, kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, değiştirilmesi, muhafaza edilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem olarak tanımlanmıştır. Tanımdan anlaşılacağı üzere, kişisel verilere ilişkin hemen her işlem “kişisel verilerin işlenmesi” olarak kabul edilmekte ve böylece KVKK'nın kapsamına girmektedir. Öncelikle belirtelim ki; kanun koyucu kişisel verilerin işlenmesinde bazı ilkelere uyulmasını zorunlu görmüştür. Örneğin kişisel veriler işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalı, belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenmeli, ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmelidir. Ayrıca aşağıda detaylı bir şekilde açıklayacağımız üzere, kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez. Ancak açık rızanın bazı istisnaları olduğunu da belirtelim.4

KVKK'da genel nitelikli kişisel verinin yanı sıra, daha özel bir korumaya sahip olan özel nitelikli veri düzenlenmiştir. Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkümiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir (md. 6). Bu verilerin başkaları tarafından öğrenilmesi durumunda, ilgili kişi mağdur olabileceği gibi ayrımcılığa da maruz kalabilecektir. Kanun koyucu, bu nedenle özel nitelikli kişisel verilerle ilgili ayrı ve daha korumacı düzenlemeler yapmıştır. Sözgelimi, özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde açık rızanın yanında, Kişisel Verileri Koruma Kurulu (“Kurul”) tarafından belirlenecek yeterli önlemlerin alınması şarttır.

KİŞİSEL VERİLERİN İMHASI

KVKK'nın 7. maddesine göre, bu Kanun ve ilgili diğer kanun hükümlerine uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde kişisel veriler resen veya ilgili kişinin talebi üzerine veri sorumlusu tarafından silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. Konu ile ilgili olarak 28.10.2017 tarihinde Resmî Gazetede yayınlanan Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmeliğe (“Yönetmelik”) göre, Veri Sorumluları Sicili'ne (“Sicil”) kayıt olmakla yükümlü olan veri sorumluları, kişisel veri işleme envanterine uygun olarak kişisel veri saklama ve imha politikası hazırlamakla yükümlüdür. Bu politikanın kapsamı Yönetmelikte detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Ancak kısaca belirtmek gerekirse; kişisel veri saklama ve imha politikasında, kişisel verilerin hukuka uygun olarak imha edilmesi için alınmış teknik ve idari tedbirler, periyodik imha süreleri, kişisel verilerin saklanmasını ve imhasını gerektiren hukuki, teknik ya da diğer sebeplere ilişkin açıklama gibi bazı hususların yer alması zorunludur.5

KİŞİSEL VERİLERİN AKTARILMASI

Kanun Koyucu hukuka uygun bir şekilde işlenmiş olan kişisel verilerin üçüncü kişilere aktarılmasını ilgili kişinin açık rızasının alınması şartına bağlamıştır. Ancak aşağıda açıklayacağımız şekilde, KVKK'ya uygun bir şekilde açık rıza alınmalıdır. Kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasında ise ayrıca iki şart aranmıştır. Öncelikle, kişisel verinin aktarılacağı yabancı ülkede yeterli korumanın bulunması, yeterli korumanın bulunmaması durumunda Türkiye'deki ve ilgili yabancı ülkedeki veri sorumlularının yeterli bir korumayı yazılı olarak taahhüt etmeleri gerekmektedir. Ayrıca Kurul'un bu aktarıma izin vermesi gerekmektedir. İfade edelim ki; kişisel verilerin işlenmesinde ve aktarılmasında genel kural ilgili kişinin açık rızasının alınması olmakla birlikte KVKK'da açık rızanın istisnaları bulunmaktadır.6

VERİ SORUMLUSU VE VERİ İŞLEYEN

KVKK'da veri sorumlusu ve veri işleyen ayrı olarak düzenlenmiş olup, kişisel verilerin işlenmesinde yerine getirilmesi gereken yükümlülükler asıl olarak veri sorumlusuna yüklenmiştir. Veri sorumlusu, kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi, veri işleyen ise, veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.7 Örneğin, bir muhasebe şirketi kendi personeliyle ilgili tuttuğu verilere ilişkin olarak veri sorumlusu sayılırken, müşterisi olan şirketlere ilişkin tuttuğu veriler bakımından ise veri işleyen olarak kabul edilecektir. Serbest çalışan bir mali müşavir de, mali müşavirlik firması da, hem veri sorumlusu, hem de veri işleyen olabilir. Veri sorumlusunun KVKK kapsamında pek çok yükümlülüğü bulunmakta olup, en önemlileri aşağıdaki gibidir:

Açık rıza alma yükümlülüğü

KVKK'nın 3. maddesinde açık rıza; “belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza” şeklinde tanımlanmıştır. Bir diğer deyişle açık rıza; ilgili kişinin kendisiyle ilgili veri işlenmesine, özgürce, konuyla ilgili yeterli bilgi sahibi olarak, tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta ve sadece işlemle sınırlı olarak verdiği onay beyanıdır. İki tanımdan da anlaşılacağı üzere açık rızanın 3 unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlardan birinin eksik olması durumunda açık rıza şartı sağlanmamış olacak ve kişisel veriler hukuka aykırı bir şekilde işlenmiş ya da aktarılmış olacaktır.8

KVKK'nın 5. maddesinde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesinin mümkün olduğu hallere yer verilmiştir. Bu istisnalar; kanunlarda açıkça öngörülmesi, fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması, ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması ve ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması halleridir.

Aydınlatma Yükümlülüğü

Öncelikle belirtelim ki; açık rızanın 3 unsurundan biri olan “bilgilendirmeye dayalı olma” unsuru veri sorumlusunun “Aydınlatma Yükümlülüğü” ile doğrudan ilişkilidir. Kanun koyucu kişisel verileri işlenen ilgili kişilere bu verilerinin kim tarafından, hangi amaçlarla ve hukuki sebeplerle işlenebileceği, kimlere hangi amaçlarla aktarılabileceği hususunda bilgi edinme hakkı tanımakta ve bu hususları, veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğü kapsamında ele almaktadır. Kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusu veya yetkilendirdiği kişi, ilgili kişilere; veri sorumlusunun kimliği, kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği, işlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi hakkında bilgi vermek zorundadır.9

Ancak bir hususu ayrıca belirtmek gerekir ki; açık rızanın alınması sırasında yapılacak olan bilgilendirme, tek başına aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelmeyecektir.

Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükler

Veri sorumlusu; kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek, kişisel verilerin muhafazasını sağlamak, amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır.10

İlgili Kişiler Tarafından Yapılan Başvuruların Cevaplanması

Herkes, kişisel verilerinin işlenip işlenmediği ile ilgili olarak, KVKK'nın 11. maddesinde sayılan hakları konusunda veri sorumlusuna başvurabilir. Veri sorumlusu ilgili kişiler tarafından yapılan bu başvuruları cevaplamak zorundadır.11

SİCİL

KVKK’ya göre, kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, veri işlemeye başlamadan önce Kurul'un gözetiminde, Başkanlık tarafından kamuya açık olarak Sicil’e kaydolmak zorundadır. Ancak Kurul 02.04.2018 tarihli, 2018/32 sayılı kararında; işlenen kişisel verinin niteliği, sayısı, veri işlemenin kanundan kaynaklanması veya üçüncü kişilere aktarılma durumu gibi belirlemiş olduğu objektif kriterleri göz önünde bulundurarak bazı kişiler için Sicile kayıt zorunluluğuna istisna getirmiştir. Örneğin, noterler, avukatlar ve mali müşavirler Kurul'un kararı ile istisna kapsamına giren meslek gruplarıdır.12

UYUM SÜRECİ

Önemle belirtmemiz gerekir ki; KVKK'nın yürürlüğe girmesi ile birlikte kişisel veriler önemli ölçüde koruma altına alınmış olup, “veri işleyen” ve “veri sorumlusu” sıfatını haiz gerçek ve tüzel kişilere birçok yükümlülük getirilmiştir. Kanun Koyucu KVKK'nın yayımı tarihinden önce işlenmiş olan kişisel verilerin, yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde KVKK hükümlerine uygun hâle getirilmesi gerektiğini hüküm altına almıştır. Ayrıca, KVKK hükümlerine aykırı olduğu tespit edilen kişisel verilerin derhal silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi gerektiği öngörülmüştür.13

KVKK'nın 07.04.2016 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlandığı dikkate alındığında, kanun koyucunun öngörmüş olduğu uyum sürecinin 07.04.2018 tarihi itibariyle sona erdiği görülmektedir. Uyum sürecinin sona ermesiyle birlikte Kişisel Verileri Koruma Kurulu, KVKK'nın 22/b-c-ğ fıkraları uyarınca, resen veya şikayet üzerine yapacağı denetimlerle idari para cezalarına hükmedebilecektir. Ayrıca ilgili kişiler de dava açmak suretiyle yargı önünde haklarını arayabilecektir.

YAPTIRIMLAR

Kanun Koyucu kişisel verilerin korunmasını son derece önemsemiş, ilgili kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmemesini yaptırıma bağlamıştır. Önemle belirtelim ki; KVKK'da yalnızca hukuki sorumluluğa yer verilmemiş, ayrıca idari ve cezai yaptırımlar da düzenlenmiştir. KVKK'nın 17. maddesinde kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından Türk Ceza Kanunu'na atıf yapılmıştır. Türk Ceza Kanunu'nun 135. maddesinde, kişisel verilerin hukuka aykırı bir şekilde kaydedilmesi fiili, 136. maddesinde, kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına verme, yayma veya ele geçirme fiilleri, 138. maddesinde ise kanunların belirlediği süreler geçmiş olmasına rağmen verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlar tarafından görevlerinin yerine getirilmemesi fiili suç olarak tanımlanmış ve işbu suçların işlenmesi durumunda hapis cezalarının verileceği öngörülmüştür. KVKK'nın 18. maddesinde ise “Kabahatler” başlığı altında idari yaptırımlara yer verilmiştir. Yukarıda ayrıntılı bir şekilde izah ettiğimiz; aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 5.000 Türk lirasından 100.000 Türk lirasına kadar, veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında 15.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar, Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmeyenler hakkında 25.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar, Sicile kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenler hakkında 20.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar, idari para cezası verilir.14 Açıklamalarımızdan anlaşılacağı üzere, KVKK'da düzenlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda gerek gerçek kişiler gerekse tüzel kişiler adli ve idari birçok yaptırımla karşılaşabilecektir. Ayrıca bir tehlikeyi de vurgulamak gerekir ki; söz gelimi çalışanlarının ya da müşterilerinin kişisel verilerini işleyen bir tüzel ya da gerçek kişi aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmezse her ilgili kişiden dolayı ayrı ayrı idari para cezası alacaktır. Böyle durumlarda özellikle tüzel kişiler çok büyük boyutlara ulaşan cezalarla karşılaşabilirler.

SONUÇ

İşbu çalışmamızda, gerek ulusal hukukumuz gerekse uluslararası hukuk açısından son derece önem taşıyan kişisel verilerin korunması konusu, ülkemizdeki yasal düzenlemeler bağlamında ele alınarak, bu konuda bilinç ve farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Yukarıda detaylı bir şekilde izah ettiğimiz üzere, özellikle KVKK'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte kişisel verilerin korunması hususu önemli ölçüde gündemimize oturmuştur. Kişisel verilerin işlenmesi, aktarılması ve imha edilmesi gibi birçok işlem şartlara bağlanmış olup, şartların yerine getirilmemesi durumunda ise çok ağır hukuki ve cezai yaptırımlar öngörülmüştür. Bu nedenle, kişisel verilerin korunması hususunun gündeme geleceği her türlü işlem söz konusu olduğunda, gerçek ve tüzel kişilerin hukuki destek alarak, süreci zararsız atlatmaları önem arz etmektedir.

Kaynakça

Dipnot Kaynakları

  1. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 6698 Sayılı Kanunun Amacı ve Kapsamı, s. 1–2.
  2. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Verilerin Korunması Kanununa Duyulan İhtiyaç, s. 1–6.
  3. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 6698 Sayılı Kanunda Yer Alan Temel Kavramlar, s. 9–10.
  4. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 6698 Sayılı Kanunda Yer Alan Temel Kavramlar, s. 11–20.
  5. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uygulama Rehberi, s. 83–86.
  6. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Verilerin Yurtdışına Aktarılması, s. 1–10.
  7. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Veri Sorumlusu ve Veri İşleyen, s. 1–3.
  8. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Açık Rıza, s. 1–8.
  9. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 6698 Sayılı Kanunda Yer Alan Terimler.
  10. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Veri Güvenliği Rehberi (Teknik ve İdari Tedbirler), s. 2–3.
  11. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, İlgili Kişinin Hak Arama Yöntemleri, s. 1–6.
  12. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Veri Sorumluları Sicili, s. 1–3.
  13. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uygulama Rehberi, s. 189.
  14. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uygulama Rehberi, s. 114–118.

Kaynaklar

  1. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.
  2. Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik.
  3. Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hâle Getirilmesi Hakkında Yönetmelik.
  4. 100 Soruda Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  5. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uygulama Rehberi, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  6. Kişisel Veri Güvenliği Rehberi (Teknik ve İdari Tedbirler), Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  7. Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hâle Getirilmesi Rehberi, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  8. Sıkça Sorulan Sorular, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  9. Veri Sorumlusu ve Veri İşleyen, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  10. Anayasal Bir Hak Olarak Kişisel Verilerin Korunmasını İsteme Hakkı, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  11. Veri Sorumluları Sicili, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  12. İlgili Kişinin Hak Arama Yöntemleri, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  13. Kanun Kapsamındaki Hak ve Yükümlülükler, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  14. Kişisel Verilerin İşlenme Şartları, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  15. Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Temel İlkeler, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  16. Açık Rıza, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  17. 6698 Sayılı Kanunda Yer Alan Temel Kavramlar, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  18. 6698 Sayılı Kanunda Yer Alan Terimler, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  19. 6698 Sayılı Kanunun Amacı ve Kapsamı, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  20. Uluslararası ve Ulusal Düzenlemeler, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  21. Kişisel Verilerin Korunması Kanununa Duyulan İhtiyaç, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  22. Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenme Şartları, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  23. Kişisel Verilerin Yurtdışına Aktarılması, Kişisel Verileri Koruma Kurumu.
  24. Türkiye Barolar Birliği Dergisi: http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2016-124-1571.